• FARAY

ÇEKEN VE ÇEKİLEN ARAÇLARIN BAKIMI



Günümüz dünyasında ulaşım olmazsa olmazdır. Demiryolunda günümüzde insan veya yük taşımada kullanılan çeken ve çekilen araçlarla karşılanmakta olup ulaştırmanın en büyük problemi hiç şüphesiz ki olmadık zamanlarda olmadık yerlerde araçların arızalanmalarıdır. Sıkıntısız bir ulaşım için sorunsuz bir araçlara gereksinim vardır. Bu da hiç şüphesiz ki araçların bakımını çok önemli kılmaktadır. Bu yüzden sorunsuz bir taşımacılığın en temel çalışma alanı ve en önemli konusu bakım olmalıdır. Dünyada araç bakımı ve onarımı ile ilgili çok literatür olmasına karşın demiryollarında pek bu konuda çalışma olduğu söylenemez. Dünyada araç bakım olayı, özellikle karayolu araçlarının üstün varlığı sebebiyle çok zengin ve bilimsel bir temele varmıştır. Ancak Demiryollarındaki araçların çok teknik ve spesifik olması, araç çeşitliliği, piyasaya açılmamış olması, demiryolu bakım birimlerindeki personelin bilgi, birikim ve beceri seviyesi ile kapasitesi, demiryolu bakım biriminin bulunduğu şehrin sanayi alt yapısının gelişmemiş olması ile coğrafyaların zorluğu sebepleriyle araçlara farklı yöntemler uygulanmakla beraber demiryollarında bakım faaliyeti genel olarak belli bir standardı zorlamaktadır.


Bakım hedefleri:

Bakım, müşterilere kaliteli bir hizmet sunmak amacıyla verimlilik, güvenlik ve konfor gibi parametrelerle bağlantılı olarak demiryolu operasyonlarının yapılmasını mümkün kılan faaliyetlerin toplamıdır. Bakımın amacı, demiryolu ürününün toplam maliyetini en aza indirgemek, arıza oranını azaltmak ve servis için demiryolu araçlarının kullanılabilirliğini arttırmaktır.


ARAÇ BAKIM VE ONARIM FAALİYETLERİ:


Periyodik bakımlar çeken araçların yaptığı kilometreye göre uygulanmaktadır. Bu nedenle periyodik bakım gerçekleşmelerinde gerek programa gerekse araçların bir önceki yıla göre kilometrelerindeki artma ve azalmalarına paralel olarak farklılıklar olmaktadır. Demiryollarında genel olarak araçların bakım faaliyetlerini; 1. Koruyucu Bakım Faaliyetleri 2. Düzeltici Bakım Faaliyetleri 3. Tadilat, Yenileme ve Proje Esaslı Faaliyetleri 4. Revizyon Faaliyetleri gibi başlıklar altında sıralamak mümkündür.


Koruyucu Bakım Faaliyeti: Arıza belirtisi beklemeden, olası arızaların kaynaklarını önceden yok etmek ve arızaların önüne geçebilmek için kilometre esaslı yapılan bakım olup günlük, aylık bakım olarak da bilinmektedir.


Düzeltici Bakım Faaliyeti: Beklenmedik arızalar ile karşılaşıldıktan sonra yapılan onarım ve tamirat işleri olup arızanın kök nedeninin bulunarak giderilmesi ve sistemin en kısa sürede eski duruma getirilmesi arzu edilmektedir.



Tadilat, Yenileme ve Proje Esaslı Faaliyet: gelişen teknolojilere bağlı olarak araçlara sistemsel veya donanımsal parça montajı(assembly) ve demontajı(disassembly) yapılarak araçlarda küçük, orta çaplı veya büyük tadilat projeleri yapılarak araçların günümüz koşullarına entegre edilmesi ve modernizasyonu hedeflenmektedir.


Revizyon Faaliyeti: Kilometre esaslı olarak araçların fabrika ortamında araç üzerindeki ekipmanların komple demontajı(disassembly) yapılarak, sökülen ekipmanların ilgili ekipman tamirat postalarına götürülüp kapsamlı bakıma tabi tutulduktan sonra araç üzerine montajının yapılması veya ekipmanın direkt yenilenmesi faaliyetidir.


Sonuç olarak; özellikle raylı sistemlerde sorunsuz bir ulaşım ve taşımacılık için, verimli bir bakıma bağlı olup verimli bakım için ise üst yönetimin desteğinin yanı sıra araç bakım birimlerinin çağa uygun modern altyapıya sahip olması, araçların zamanında koruyucu bakım faaliyeti başta olmak üzere standart bir bakım politikasına tabi tutulması, bakım onarım faaliyetinin talimatlara uygun yapılarak küçük detayların bileihmal edilmemesi, bakımın iş akış şemasına uygun ve belli bir standartta yapılmasını sağlayacak kurum kültürünün gelişmiş olması, bakım personelinin eğitimli, bilinçli ve sorumluluk hissiyatı gelişmiş bireyler olması ve sağlıklı istatistik sağlıklı takip sisteminin oluşturulması gerekmekte olup her şeyden önce BAKIM anlayışının benimsenmesi gerekmektedir.


Kaynaklar:


[1] “İşletmelerde Toplam Verimli Bakım Çalışmaları Kapsamında Yapılan Faaliyetler Ve Verimliliğe Katkıları” İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 6 Sayı:11Bahar 2007/1 s. 47-63

[2]http://www.istanbul-ulasim.com.tr/hakk%C4%- B1m%C4%B1zda/faaliyetlerimiz/ara%C3%A7-bak%- C4%B1m.aspx

[4] https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09507110802413274

[5] http://ekutup.dpt.gov.tr/imalatsa/demiryot/%F6ik689.pdf


RAYLI SİSTEMLER MÜHENDİSİ TANER TEPE, 2021